HPV Testi Nedir ve Ne Anlama Gelir?

İnsan papilloma virüsü, dünya genelinde en yaygın cinsel yolla bulaşan enfeksiyondur ve bazı tipleri rahim ağzı kanseri ile ilişkilendirilmektedir. HPV testi, bu virüsün yüksek riskli tiplerini tespit etmek için kullanılan önemli bir tarama aracıdır. Bu makalede HPV testinin ne olduğunu, nasıl yapıldığını ve sonuçlarının ne anlama geldiğini detaylı olarak inceleyeceğiz.

HPV Hakkında Temel Bilgiler

İnsan papilloma virüsü, yüzden fazla farklı tipe sahip bir virüs ailesidir. Bu tiplerden bazıları düşük riskli olarak sınıflandırılır ve genital siğillere neden olabilir. Yüksek riskli tipler ise rahim ağzı, vajina, vulva, penis, anüs ve orofarinks kanserlerine yol açabilir. HPV tip on altı ve on sekiz, tüm rahim ağzı kanserlerinin yaklaşık yüzde yetmişinden sorumludur.

HPV enfeksiyonu son derece yaygındır. Cinsel açıdan aktif bireylerin büyük çoğunluğu yaşamlarının bir döneminde HPV ile enfekte olur. Çoğu enfeksiyon bağışıklık sistemi tarafından bir ila iki yıl içinde temizlenir ve herhangi bir soruna yol açmaz. Ancak kalıcı enfeksiyonlar kanser öncüsü değişikliklere ve zamanla kansere dönüşebilir.

HPV Testi Nedir?

HPV testi, rahim ağzı hücrelerinde yüksek riskli HPV tiplerinin varlığını araştıran bir tarama testidir. Test, virüsün genetik materyalini tespit eder ve enfeksiyonun mevcut olup olmadığını belirler. Bazı testler sadece yüksek riskli tiplerin varlığını gösterirken, bazıları spesifik tip belirleme yapabilir.

HPV testi, rahim ağzı kanseri taramasında önemli bir araçtır. Smear testi ile birlikte veya tek başına kullanılabilir. Güncel kılavuzlar, HPV testinin birincil tarama yöntemi olarak kullanılmasını giderek daha fazla desteklemektedir.

HPV Testi Nasıl Yapılır?

HPV testi, jinekolojik muayene sırasında alınan rahim ağzı örneği ile yapılır. İşlem smear testi ile benzerdir ve genellikle aynı örnek her iki test için de kullanılabilir. Vajinaya spekulum yerleştirildikten sonra rahim ağzından küçük bir fırça ile hücre örneği alınır. İşlem birkaç saniye sürer ve hafif rahatsızlık verebilir ancak genellikle ağrısızdır.

Bazı durumlarda evde kendinden örnek alma seçeneği de sunulabilmektedir. Bu yöntem, kadınların kendi vajinal örneklerini almasına olanak tanır ve taramaya katılımı artırabilir.

Kimler HPV Testi Yaptırmalı?

HPV testi önerileri yaşa ve ulusal tarama programlarına göre değişir. Genel olarak otuz yaş ve üzeri kadınlara HPV testi önerilmektedir. Otuzun altında HPV enfeksiyonu yaygındır ve çoğu kendiliğinden geçer, bu nedenle genç kadınlarda rutin HPV testi önerilmez.

Otuz ile altmış beş yaş arası kadınlar için çeşitli tarama seçenekleri mevcuttur. Yalnızca HPV testi her beş yılda bir yapılabilir. HPV testi ve smear testi birlikte her beş yılda bir uygulanabilir. Yalnızca smear testi her üç yılda bir de bir seçenektir.

Altmış beş yaş üstünde, daha önce yeterli negatif tarama sonuçları varsa tarama sonlandırılabilir. Histerektomi geçirmiş kadınlarda rahim ağzı da çıkarılmışsa HPV taraması genellikle gerekmez.

HPV Testi Sonuçları

HPV testi sonucu negatif ise yüksek riskli HPV enfeksiyonu tespit edilmemiş demektir. Bu sonuç, rahim ağzı kanseri riskinin düşük olduğunu gösterir ve rutin tarama aralıklarıyla devam edilebilir. Negatif HPV testi, smear testinden daha güçlü bir güvence sağlar.

HPV testi pozitif ise yüksek riskli HPV enfeksiyonu mevcut demektir. Ancak bu, kanser olduğunuz anlamına gelmez. Çoğu HPV enfeksiyonu herhangi bir soruna yol açmadan geçer. Pozitif sonuç, daha fazla değerlendirme veya yakın takip gerektiğini gösterir.

Pozitif Sonuç Sonrası Ne Olur?

HPV testi pozitif çıktığında izlenecek yol, smear testi sonucuna ve HPV tipine göre belirlenir. HPV pozitif ve smear normal ise bir yıl sonra test tekrarı veya HPV tip on altı ve on sekiz için özel test yapılabilir. Bu tipler en yüksek riskli olduğundan, pozitifse kolposkopi önerilir.

HPV pozitif ve smear anormal ise kolposkopi yapılması gerekir. Kolposkopi, rahim ağzının büyütücü bir cihazla detaylı incelenmesidir. Şüpheli alanlardan biyopsi alınabilir ve kesin tanı konulabilir.

Kolposkopi ve Biyopsi

Kolposkopi, rahim ağzını yakından inceleme imkanı sağlar. Özel solüsyonlar uygulanarak anormal alanlar belirginleştirilir. İşlem genellikle on ila yirmi dakika sürer ve hafif rahatsızlık verebilir.

Biyopsi, anormal görünen bölgelerden küçük doku örnekleri alınmasıdır. Bu örnekler patolojik incelemeye gönderilir ve hücre değişikliklerinin derecesi belirlenir. Sonuçlara göre tedavi planı yapılır.

HPV ve Rahim Ağzı Kanseri İlişkisi

HPV enfeksiyonundan rahim ağzı kanserine giden süreç genellikle on ila yirmi yıl sürer. Bu uzun süre, düzenli tarama ile kanser öncüsü değişikliklerin tespit edilmesine ve tedavi edilmesine olanak tanır. Erken müdahale ile kanser gelişimi önlenebilir.

Kanser öncüsü değişiklikler, düşük dereceli ve yüksek dereceli lezyonlar olarak sınıflandırılır. Düşük dereceli lezyonların çoğu kendiliğinden geriler. Yüksek dereceli lezyonlar ise tedavi gerektirir ve çeşitli yöntemlerle çıkarılabilir.

HPV Aşısı ve Önleme

HPV aşısı, yüksek riskli HPV tiplerine karşı koruma sağlar ve rahim ağzı kanseri önlemede en etkili yöntemdir. Aşı en etkili şekilde cinsel aktivite başlamadan önce uygulanır. Erkek ve kız çocuklarına on bir ile on iki yaşlarında önerilmektedir.

Aşılı kadınlar da taramaya devam etmelidir çünkü aşı tüm yüksek riskli tiplere karşı koruma sağlamaz. Ancak aşılı bireylerde kanser öncüsü lezyonlar önemli ölçüde azalmaktadır.

Sonuç

HPV testi, rahim ağzı kanseri taramasında kritik öneme sahip bir araçtır. Yüksek riskli HPV tiplerini tespit ederek kanser riskini değerlendirme imkanı sunar. Pozitif sonuç kanser anlamına gelmez ancak yakın takip ve değerlendirme gerektirir. Düzenli tarama ve HPV aşısı birlikte rahim ağzı kanserini büyük ölçüde önleyebilir. Her kadın bireysel risk faktörlerini ve tarama seçeneklerini doktoruyla görüşmelidir.