Penis Protezi Nedir ve Nasıl Uygulanır?

Penis protezi, erektil disfonksiyonun diğer tedavi yöntemlerine yanıt vermediği durumlarda uygulanan cerrahi bir tedavi seçeneğidir. Penil implant olarak da adlandırılan bu yöntem, penise yerleştirilen mekanik cihazlar aracılığıyla cinsel ilişki için yeterli sertliğin sağlanmasını amaçlar. Penis protezi uygulaması ürolojide yıllardır başarıyla uygulanan ve hasta memnuniyetinin en yüksek olduğu cerrahi prosedürlerden biridir.

Erektil Disfonksiyon ve Tedavi Basamakları

Erektil disfonksiyon peniste cinsel ilişki için yeterli sertliğin sağlanamaması veya sürdürülememesi olarak tanımlanır ve kırk yaş üstü erkeklerin önemli bir kısmını etkileyen yaygın bir sorundur. Tedavide kademeli bir yaklaşım benimsenirdiğinden penis protezi genellikle son basamak tedavi olarak düşünülür. İlk basamakta yaşam tarzı değişiklikleri ve oral PDE5 inhibitörleri uygulanır, ikinci basamakta intrakavernöz enjeksiyon veya vakum cihazları denenir ve bu yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlarda cerrahi implantasyon gündeme gelir.

Diabetes mellitus, radikal prostatektomi sonrası, Peyronie hastalığı, pelvik travma ve vasküler hastalıklar gibi organik nedenlere bağlı erektil disfonksiyonda ilaç tedavisine yanıt alınamadığında penis protezi en uygun tedavi seçeneği haline gelmektedir. Hastanın genel sağlık durumu, cerrahi riskleri, beklentileri ve cinsel partnerinin görüşleri karar sürecinde dikkate alınması gereken faktörlerdir.

Penis Protezi Türleri

Penis protezleri temel olarak üç kategoriye ayrılmaktadır. Yarı rijit yani bükülebilir protezler en basit tasarıma sahip implantlardır. İki silikon çubuktan oluşur ve penise yerleştirildikten sonra elle yukarı veya aşağı bükülerek pozisyonlandırılır. Sürekli bir sertlik sağladığından kullanımı en kolay protez tipidir ancak doğal görünüm açısından diğer türlere kıyasla dezavantajlıdır.

İki parçalı şişirilebilir protezler bir pompa mekanizması ve iki silindir içerir. Pompa skrotumda yerleştirilir ve sıkıldığında silindirlere sıvı aktarılarak ereksiyon oluşturulur. Deflasyon için pompa üzerindeki valf kullanılır. Üç parçalı şişirilebilir protezler ise en gelişmiş tasarıma sahip olup bir rezervuar, bir pompa ve iki silindirden oluşur. Rezervuar karın içinde mesane arkasına yerleştirilir ve daha fazla sıvı kapasitesi sayesinde doğal ereksiyona en yakın sertliği ve genişlemeyi sağlar.

Üç parçalı şişirilebilir protezler günümüzde en sık tercih edilen tiptir ve hasta memnuniyeti en yüksek olan protezlerdir. Pompa skrotumda palpe edilerek aktive edilir, ereksiyon istenilen süre boyunca devam ettirilebilir ve ardından defle düğmesine basılarak penis gevşek hale getirilebilir. Bu mekanizma cinsel ilişki zamanlamasında esneklik sağlar ve protezin varlığı giyinik iken dışarıdan fark edilmez.

Ameliyat Süreci

Penis protezi ameliyatı genel veya spinal anestezi altında gerçekleştirilir ve ortalama bir ila iki saat sürer. Cerrahi yaklaşım penoscrotal, infrapubik veya subkoronal olabilir. En yaygın kullanılan penoscrotal yaklaşımda skrotum ile penis birleşim yerinden yapılan bir kesiden her iki kavernöz cisime ulaşılır. Kavernöz cisimler dilate edildikten sonra uygun boyuttaki silindirler yerleştirilir.

Şişirilebilir protezlerde pompa skrotum cilt altına ve rezervuar abdominal fasya arkasına yerleştirilir. Tüm komponentler bağlantı tüpleriyle birbirine bağlanır ve sistemin çalışması ameliyat sırasında test edilir. Ameliyat sonrasında hasta genellikle bir gece hastanede kalır. Antibiyotik profilaksisi ve ağrı yönetimi postoperatif bakımın temel bileşenleridir.

İyileşme süreci genellikle dört ila altı hafta sürer ve bu dönemde cinsel aktiviteden kaçınılması önerilir. Ameliyat sonrası ödem ve ekimoz normal bulgulardır ve birkaç hafta içinde geriler. Altıncı haftadan itibaren protezin aktivasyonu ve cinsel ilişkiye başlanması genellikle uygun görülür. Hastanın protezi doğru şekilde kullanmayı öğrenmesi için üroloji hemşiresi veya cerrah tarafından detaylı eğitim verilir.

Komplikasyonlar ve Riskler

Penis protezi ameliyatının en ciddi komplikasyonu enfeksiyondur ve insidansı yüzde bir ila üç arasında değişmektedir. Enfeksiyon geliştiğinde genellikle proteznin çıkarılması gerekir ve yeniden implantasyon belirli bir bekleme süresinden sonra planlanabilir. Antibiyotik kaplı protezlerin kullanıma girmesiyle enfeksiyon oranları önemli ölçüde azalmıştır. Diabetes mellitus, spinal kord yaralanması ve revizyon cerrahisi enfeksiyon riskini artıran faktörlerdir.

Mekanik arıza şişirilebilir protezlerde görülebilen bir komplikasyondur ve sıvı kaçağı, pompa arızası veya silindir perforasyonu şeklinde ortaya çıkabilir. Modern protezlerin on beş yıllık mekanik sağkalım oranları yüzde seksen ila doksanın üzerindedir. Erozyon protezin cilt veya üretra dışına çıkması durumudur ve nadir görülür. Ağrı genellikle ameliyat sonrası ilk haftalarda olur ve zamanla geriler ancak nadiren kronik ağrı gelişebilir.

Hasta Memnuniyeti ve Yaşam Kalitesi

Penis protezi uygulamasında hasta ve partner memnuniyet oranları yüzde seksen ila doksanın üzerinde bildirilmektedir. Bu oran erektil disfonksiyonun diğer tedavi yöntemlerindeki memnuniyet oranlarından belirgin şekilde yüksektir. Hastalar özellikle cinsel ilişkinin spontanlığı, sertlik kalitesi ve cinsel güvenin artması konularında memnuniyetlerini ifade etmektedir. Partnerlerin memnuniyeti de benzer düzeylerde olup ilişki kalitesinde iyileşme rapor edilmektedir.

Protez implantasyonu sonrasında orgazm ve ejakülasyon fonksiyonları korunur çünkü bu süreçler farklı sinir yolakları tarafından kontrol edilmektedir. Penis uzunluğunda hafif bir kısalma olabilir ancak bu genellikle önceden mevcut olan hastalık süreciyle ilişkilidir. Psikoseksüel danışmanlık ameliyat öncesi ve sonrası dönemde hasta ve partnerinin beklentilerinin yönetilmesi ve uyum sürecinin desteklenmesi açısından faydalı olabilmektedir.

Kimler Uygun Adaydır?

Penis protezi için ideal adaylar oral ve enjeksiyon tedavilerine yeterli yanıt alamamış, organik erektil disfonksiyonu olan ve genel sağlık durumu cerrahiye uygun bireylerdir. Kontrol altında olmayan diyabet, aktif üriner sistem enfeksiyonu ve ciddi koagülopati durumlarında ameliyat ertelenmelidir. Psikolojik erektil disfonksiyonu olan hastalarda öncelikle psikoseksüel tedavi denenmelidir.

Hastanın gerçekçi beklentilere sahip olması tedavi başarısı açısından kritik öneme sahiptir. Protez doğal ereksiyonu taklit eder ancak penis boyutunu artırmaz ve cinsel performansı garantilemez. Cerrahi öncesinde detaylı bilgilendirme yapılmalı, protez tipleri tartışılmalı ve hastanın soruları yanıtlanmalıdır. Partner katılımı karar sürecini olumlu yönde etkileyen bir faktördür ve tedavi sonuçlarına ilişkin memnuniyeti artırabilmektedir. Deneyimli ürolojik cerrahlar tarafından uygun endikasyonla uygulanan penis protezi ameliyatı erektil disfonksiyonun kesin ve kalıcı çözümünü sunmakta ve hastaların cinsel yaşam kalitesini önemli ölçüde iyileştirmektedir.